تمرکز حواس

تمرکز حواس

تمرکز یعنی توانایی حفظ توجه و دقت روی موضوعی معین که با میل و اراده انتخاب شده است. تمرکز حواس به معنای تفکر کامل و صد درصد در مورد یک چیز نیست. چرا که بعید است بتوانیم حتی برای ۵ ثانیه به طور مداوم فقط نسبت به یک چیز تمرکز داشته باشیم و بقیه ی افکار مان را به طور کامل از ذهن خود دور کنیم. براین اساس می توان گفت تمرکز حواس یعنی به حداقل رساندن عوامل حواس پرتی.

مطالعه جدی ترین فعالیتی است که تمرکز در آن نقش اساسی و محوری دارد.

شاید بارها حین مطالعه متوجه شده اید که فقط چشمانتان از روی عادت روی کلمات و خطوط میدوند. بدون آنکه حواستان به آن باشد. این موضوع  ممکن است شما را خسته و کسل کرده و وقت زیادی از شما گرفته باشد . یا اتفاق  افتاده که گاهی به کلمه ای خیره و در افکار خود غوطه ور شده اید. اینها همه نشانه‌ی پرش ذهن و عدم تمرکز است.

شاید شما هم گاهی بعد از امتحان افسوس سؤالاتی را خورده اید که با وجود آنکه پاسخ آنها را میدانستید ولی نتوانستید به آنها پاسخ دهید. یا دانش آموزانی هستند که با داشتن اطلاعات بالا در امتحانات نمراتی را از دست داده اند. مهمترین عامل این گونه مسائل بی دقتی آنها بوده است. به طور کلی عدم تمرکز یکی از رایج ترین مشکلات دانش آموزان و داوطلبان کنکور است.

مطالعات نشان داده است که تمرکز یک امر ذاتی نیست. بلکه اکتسابی است که میتوان با تمرین روز به روز تقویتش کرد. یقینا با افزایش تمرکز می توانید در زمان کمتری مطالب بیشتری را مطالعه کنید. تا از یادگیری و آرامش بالاتری برخوردار باشید.

منشأ حواس پرتی :https://bit.ly/3yuJEF2

حواس پرتی یا منشأ ذهنی و درونی دارد و یا منشأ بیرونی و محیطی.

منظور از عوامل ذهنی و درونی عواملی هستند که از افکار ما سرچشمه گیرد. مثل یادآوری خاطرات تلخ و شیرین و یا غوطه ور شدن در تخیلات. مواردی مثل احساس درد، رنج، غم و غصه، نگرانی و گرسنگی و تشنگی و یا سردی و گرمی، ترس، خشم و شادی، سردرد و… این موارد امکان تمرکز حواس را از افراد سلب می کند. منظور از عوامل بیرونی مؤثر در حواس پرتی عواملی هستند که به شرایط محیطی فرد ارتباط دارند. این موارد عبارتند از: نور شدید یا ضعیف، صداهای نابهنجار، روشن بودن رسانه های صوتی و تصویری. سروصدا و آشفتگی مکان مطالعه.

باید بدانیم حواس پرتی بیشتر منشأ درونی دارد. بی شک عوامل بیرونی آسان تر از عوامل درونی برطرف می شود.

تحقیقات نشان داده است که افراد می توانند بدون توجه به عوامل محیطی مانند سروصدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتی هنگام مسافرت، تمرکز حواس خود را حفظ کنند. اما نمی توانند در حال گرسنگی، تشنگی شدید، نگرانی و ناراحتی و اشتغال فکری و یا ناراحتی جسمانی با تمرکز مطالعه کنند.

عوامل مؤثر در تمرکز حواس :

۱- ایجاد آمادگی جسمانی و روانی

گاهی وجود بیماری هایی از قبیل زخم معده، میگرن و نظیر اینها باعث از بین رفتن تمرکز حواس می شود. همچنین نداشتن شرایط روانی مناسب و بیقراری، خستگی، کوتاهی زمان، عدم اعتماد به نفس و اشتغال فکری به یک موضوع امکان تمرکز لازم را از افراد سلب می کند.

بنابراین برای شروع مطالعه ابتدا باید از جهات مختلف آمادگی در خود ایجاد نمود. زیرا کسب حداکثر آمادگی، مقدمه ای برای علاقه مندی به  مطالعه و ایجاد تمرکز حواس و نهایتا یادگیری بهتر می شود.

۲– داشتن علاقه و انگیزه

مهم ترین عاملی که باعث ایجاد تمرکز و دقت می شود علاقه داشتن به آن موضوع است. مثلا دانش آموزی که به درس ریاضی و یا فیزیک و علاقه ندارد در هنگام مطالعه ی این دروس تمرکز کمتری دارد ولی اگر به موضوعی علاقه مند باشد مثلا تماشای مسابقه‌ی فوتبال حداکثر توجه و تمرکز را به کار می برد.

(( بنابراین تا زمانی که فرد تمایل به انجام کاری نداشته باشد برانگیخته نمیشود.))

۳– تعیین هدف

* هدف زیربنای انجام کار است و به فعالیت های انسان جهت و نیرو می دهد. هدف ارزشمند، فرد را به خواستن و طلب کردن وادار می کند و نیروی لازم را برای فعالیت در وی بوجود می آورد و سبب پیدایش تمرکز در او می شود.

*سعی کنید اهدافتان را مشخص کنید و بدانید که اگر هدف مشخصی نداشته باشید، تمرکز و یادگیری دشوار و نا ممکن است.

* هدفمندی باعث ایجاد علاقه نسبت به موضوع معین و حداکثر تمرکز می شود مثلا وقتی شما در حال تماشای یک مسابقه ی جذاب فوتبال هستید، شاید اصلا متوجه سایر محرکها و سروصداها و عوامل مزاحم اطراف خود نباشید. در مطالعه نیز اینگونه است، اگر رسیدن به یک رتبه یا موفقیت در یک آزمون را مدنظر داشته باشید دیگر عوامل حواس پرتی نمی تواند شما را از میدان خارج کنند.

«تصمیم زیبا، شغل زیبا، زندگی زیبا و آینده ای زیبا.»

۴- تعیین زمان مناسب برای مطالعه

یکی از راههای برقراری تمرکز حواس این است که مطالعه در ساعتی از روز انجام گیرد که برای فرد مناسب تر باشد. اما تعیین مناسب ترین زمان برای مطالعه به عادات هر فرد بستگی دارد.

برخی افراد عادت دارند تا نیمه شب بیدار بمانند و با استفاده از سکوت و آرامش شبانه با خیالی راحت و آسوده مطالعه کنند. برخی دیگر عادت دارند شب زود بخوابند و صبح زود از خواب بیدار شوند و به مطالعه بپردازند.

به هر حال آن چه اهمیت دارد این است که شما باید با توجه به عادات شخصی خود ساعات انرژیک (مؤثر برای فراگیری) را شناسایی کنید و دروس مهم را در آن ساعات مطالعه نمایید تا حداکثر تمرکز و مطالعه دروس مهم ایجاد نمایید.

* مقدار زمان مورد نیاز برای یادگیری مطالب هر درس باید با توجه به سطح دشواری آن تعیین گردد.مثلا ممکن است زمانی را که برای درس فیزیک در نظر گرفته اید بیشتر از زمانی باشد که برای درس ادبیات پیش بینی کرده اید.

*سعی کنید برای ۶۰-۴۰ دقیقه مطالعه حتما بین ۱۰ تا ۱۵دقیقه زمان استراحت در نظر بگیرید.

نیوتن اعتقاد دارد در ساعات اولیه ی روز (صبح زود) مطالب بهتر فرا گرفته می شود.

۵-تعیین مکان مناسب برای مطالعه

اگر اتاق و یا فضای معینی برای مطالعه داشته باشید. کم کم ذهنتان عادت میکند که به محض رسیدن به آن اتاق آماده ی تمرکز حواس و فراگیری شوید. ضمن اینکه ثابت بودن مکان مطالعه و داشتن میز مطالعه و در دسترس بودن وسایل مورد نیاز از قبیل کتابهای درسی، کمک درسی، کتاب لغت، میز مطالعه و سایر وسایل موجب تمرکز حواس بیشتر و آمادگی ذهنی هنگام مطالعه می شود.

۶-مثبت اندیشی

How a positive mind really can create a healthier body | New Scientist

داشتن تصور مثبت از خود و اعتماد یکی از عوامل مؤثر در موفقیت بوده و موجب تسهیل یادگیری می شود.

وقتی می خواهید کاری را انجام دهید از گفتن کلماتی مانند نمی توانم و نمی خواهم که بار منفی دارند بپرهیزید و ترس و بدگمانی و بی ارادگی را از ذهن خود دور کنید.

* اعتماد به نفس داشته باشید. هرگز اجازه ندهید که هیجانات و افکار منفی شما را در خود غرق کند و تمرکز شما را مختل نماید. به جای افکار منفی این جملات را با خود تکرار کنید و روی صفحه ای بنویسید و زیر میز و یا دیوار اتاق خود بچسبانید. «من میتوانم».«من قادر به انجام این کار هستم» . «من باید این کار را انجام دهم». با این کار تفکر مثبت را در خود پرورش می دهید. قوی بودن شما در مشکلات و سختی ها موجب موفقیت و احساس شعف و شادی شما می شود.

* گر بتوانیم تصورات غلط و منفی را از ذهن خود دور کنیم و احساسات مثبت را جایگزین نماییم ، به موضوعات درسی علاقه مند می شویم. این علاقه شرط اصلی ایجاد تمرکز در هنگام مطالعه می باشد.

۷- استفاده از مهارت های مطالعه و یادگیری

کاربرد فنون و مهارت های مطالعه و یادگیری باعث میشود مطالعه آسان تر،سریع تر و لذت بخش تر پیگیری شود. این فنون عبارتند از:

یادداشت برداری -برنامه ریزی- خلاصه نویسی- تند خوانی- تقویت حافظه و …

انسان برای موفقیت در فعالیتهای خود نیازمند به تمرکز است. اگر قادر باشیم هنگام انجام کاری فقط روی کار خود تمرکز کنیم. عملا موفقیت ما به میزان چشمگیری افزایش خواهد یافت. مثلا هنگام ورزش صرفا روی انجام حرکات ورزشی خود. در هنگام مطالعه روی کتاب خود و یا هنگام فعالیت هنری روی فعالیت هنری خود توجه و تمرکز کنیم.

arshia

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *